Snelle hulp bij een hartstilstand waarom een AED op openbare plekken in Emmen het verschil kan maken

Een hartstilstand kan iedereen overkomen en gebeurt vaak onverwacht. In Nederland krijgen elk jaar ongeveer 17.000 mensen een hartstilstand buiten het ziekenhuis. Dat blijkt uit cijfers van de Hartstichting (2023). Snelle hulp is dan van groot belang. Als binnen zes minuten wordt gestart met reanimatie en een AED wordt gebruikt, stijgt de kans op overleven sterk. De Nederlandse Reanimatie Raad (2022) meldt dat snelle hulp door omstanders en beschikbare hulpmiddelen op straat levens kan redden. Daarom groeit de aandacht voor automatische defibrillators op plekken waar veel mensen komen, zoals winkelstraten, sportvelden en stations.

Snelle hulp in de eerste minuten

Bij een hartstilstand stopt het hart plots met pompen. Het lichaam krijgt dan geen zuurstof meer. Elke minuut zonder hulp verkleint de kans op overleven. Volgens onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (2021) daalt de overlevingskans met ongeveer tien procent per minuut wanneer er geen hulp wordt geboden. Een AED kan in zo’n situatie een elektrische schok geven waardoor het hart weer in een normaal ritme kan komen. Dit apparaat begeleidt de gebruiker stap voor stap met gesproken instructies. Daardoor kunnen ook mensen zonder medische achtergrond het apparaat gebruiken. Op drukke plekken kan dit veel tijd schelen voordat professionele hulp arriveert.

Waarom openbare plekken extra aandacht verdienen

Openbare locaties spelen een grote rol bij hartstilstanden. Veel mensen zijn dagelijks onderweg naar werk, school of sport. Een hartstilstand kan dus ook gebeuren op straat of in een winkelcentrum. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (2022) laat zien dat een groot deel van de hartstilstanden buiten het ziekenhuis plaatsvindt. Wanneer op zulke plekken een defibrillator aanwezig is, kunnen omstanders sneller handelen. Dat geeft hulpdiensten meer tijd om ter plaatse te komen. In steden waar een netwerk van apparaten aanwezig is, stijgt de kans dat iemand binnen enkele minuten hulp krijgt.

Een groeiend netwerk van hulp in de buurt

Steeds meer gemeenten en organisaties werken samen om openbare apparaten beschikbaar te maken. Dat gebeurt vaak in combinatie met burgerhulpverlening. Vrijwilligers ontvangen via een oproepsysteem een melding wanneer iemand in hun buurt een hartstilstand krijgt.Volgens de Hartstichting (2024) zijn er inmiddels duizenden burgerhulpverleners actief in Nederland. Zij kunnen binnen enkele minuten bij een slachtoffer zijn en een apparaat ophalen dat in de buurt hangt. Hierdoor ontstaat een netwerk van snelle hulp in woonwijken en stadscentra.

In verschillende plaatsen werken leveranciers en lokale initiatieven samen om apparaten zichtbaar en bereikbaar te maken. Bedrijven zoals Defibrion leveren apparatuur en ondersteunen organisaties bij het plaatsen en onderhouden van deze hulpmiddelen. Zo wordt het voor gemeenten en bedrijven eenvoudiger om openbare plekken veiliger te maken.

Bekendheid en training maken het verschil

Een AED ophangen alleen is niet genoeg. Mensen moeten ook weten waar het hangt en hoe het werkt. Voorlichting en korte trainingen kunnen helpen om meer vertrouwen te krijgen bij het gebruik. De Nederlandse Reanimatie Raad (2022) geeft aan dat steeds meer Nederlanders een reanimatiecursus volgen. Tijdens zo’n cursus leren deelnemers hoe ze moeten reanimeren en hoe een defibrillator werkt. Hierdoor durven omstanders sneller in actie te komen wanneer er iets gebeurt.

Organisaties zoals Defibrion geven vaak ook uitleg over onderhoud, plaatsing en het gebruik van apparatuur. Door deze ondersteuning blijft het apparaat betrouwbaar en weten gebruikers wat ze kunnen verwachten in een noodsituatie.

Veiligheid als gezamenlijke verantwoordelijkheid

Een veilige stad ontstaat door samenwerking tussen inwoners, bedrijven en lokale organisaties. Door apparaten op zichtbare plekken te plaatsen en mensen te informeren over het gebruik, groeit de kans dat hulp snel op gang komt. Onderzoek van het RIVM (2021) laat zien dat snelle hulp door omstanders en beschikbare hulpmiddelen de overlevingskans aanzienlijk kan vergroten. Wanneer meer openbare plekken worden uitgerust met een defibrillator, kan dat dus direct invloed hebben op de veiligheid van inwoners en bezoekers.